کارمینا بورانا (Carmina Burana) شاهکاری از کارل ارف

%کارمینا بورانا (Carmina Burana) شاهکاری از کارل ارف
 
Carl Orff – Carmina Burana

 

کارل اُرف (تولد: ۱۰ جولای ۱۸۹۵/ مرگ: ۲۹ مارس ۱۹۸۲) آهنگ ساز معاصرِ آلمانی بود. عمده یِ شهرتِ جهانی اش را به خاطر اراتوریو یِ فوق العاده اش به نام «کارمینال برونا» که در سال ۱۹۳۷ ساخته شد، کسب کرد. در کنار پیشه یِ آهنگسازی اش، او شیوه ای نوین را در آموزش موسیقی به کودکان طراحی کرد که هم اکنون در سراسرِ جهان از آن استفاده می شود.
کارمینا بورانا، بر پایه یِ مجموعه یِ مهمی از اشعارِ لاتین و یونانی گولیاردی  که در سال ۱۸۰۳ در کتابخانه یِ صومعه یِ بندیکتین در مکانی نزدیک مونیخ کشف شد، می باشد. این مجموعه توسط راهب ها و سراینده های قرون وسطی نوشته شده بود. ارف به دلیلِ تنوع عناصرِ خنده و غصه در آن، مجذوب این منظومه شد که بعداً با تغییراتی آن را منتشر کرد.
این کار ارف، بیان گر جست وجو و برای سبکی بود که قدرت بنیادین موسیقی را نشان می داد، به خواننده امکان می داد تا موسیقی را به طور اصیل و تأثیرگزار تجربه کند. شعر گولیارد، نه تنها عشق و شراب را گرامی می داشت، بلکه سیخونکی هم به روحیانیّون می زد؛ همین مهمّ به علاقه یِ ارف در این زمینه پاسخ داد و باعث شد تا اثری خلق کند که بنیادی ترین ریشه هایِ موسیقی که گفته می شود در ذات آدمی وجود دارد، از آن لذت ببرند؛ مثلاً با اجتناب از پیچیدگیِ بیش از حد آوایی از لحاظ آواشناسی و طبقه بندی ایده های موسیقیایی ارف به وسیله الگوهای ساده پُرنواخت، چه کسی ست که از چنین چیزی لذّت نبرد؟ ارف سبکی را معرفی کرد که بسیار وسوسه انگیز بود: سبک آغازین گرایی .
کارمینا بورانا به عنوان اولین قسمت از یک کانتاتایِ سه ایی به نام Trionfi Triumphs که همه بر طبق متون لاتین بودند، می باشد. نام دو قسمت دیگر Catulli Carmina و Trionfo di Afrodite می باشد. اولین ویرایش آن که در سال ۱۹۳۷ انجام شد، از لحاظ سبکی هنجارشکن بود و برای ارف شهرتی ناگهانی به ارمغان آورد. ارف، کارمینا بورانا را به عنوان شروع حرفه موسیقی اش برگزید و به ناشرش دستور داد که تمامی آثار قبلی اش را نابود کند! … که خوشبختانه این دستور انجام نشد.

کارل ارف در ۱۰جولای ۱۹۸۵ در مونیخ چشم به جهان گشود. والدین باواریاییِ او در ارتش آلمان فعّالیّت داشتند . ارف در ۵ سالگی شروع به آموختن «پیانو» کرد که در کنار آن «ارگان» و «ویلون سل» نیز می آموخت؛ هرچند که او بیشتر به ساختن موسیقی و تصانیف در ذاتِ کلمه علاقه مند بود تا این که به اجرایِ آثار بزرگان بپردازد. گویی هنر در خونِ او بود. او به اجرای نمایش با عروسک های خیمه شب بازی برای خانواده اش ، همچنین به ساختن آهنگ برای پیانو، ویلون، زیتر و سنتور فرنگیو تلاش برای هماهنگی آن ها با یکدیگر پرداخت. او چندین داستان کوتاه را در مجله یِ مخصوصِ کودکان، در سال ۱۹۰۵ منتشر ساخت. پس از مدتی، مشغولِ نوشتنِ کتابی در زمینه یِ طبیعت شد. او در اوقات فراغتش نیز به جمع آوری «حشره» و قاب گرفتن آن ها می پرداخت!
در اواخرِ سنین نوجوانی به طور جدّی شروع به نوشتن موسیقی کرد، با وجودی که «هارمونی شناسی» و «آهنگ سازی» را به صورتِ آکادمیک نخوانده بود. در نخستین آثارِ او، مادرش هم به او کمک می کرد. پس از نوشتنِ نخستین آثارش، ارف شروع به مطالعه یِ جدی، امّا بدون معلم در زمینه یِ موسیقی پرداخت.
در سال ۱۹۱۱- زمانی که ارف ۱۶ ساله بود – مقداری از موسیقی هایش را منتشر کرد. اکثرِ موسیقی هایِ جوانیِ ارف را می توان در رده یِ اشعارِ آلمانی طبقه بندی کرد که به سبک «یوهان اشتراوس» و دیگر بزرگان آن دوران نوشته شده بود، که البته تمامی آنان نمایان گر ظهورِ یک موسیقی دانِ خبره یِ جهانِ موسیقی بودند.
در سال ۱۹۱۲، ارف یک اثر کُرال عظیم به نام « چنین گفت زرتشت »، که نام رمانی فلسفی از فردریش ویلهلم نیچه می باشد، نوشت . در همان سال او اپرایی به نام Gisei, the Sacrifice ، تحت تاثیر «کلود دبوسی»، آهنگساز آمپرسیونیست فرانسوی نوشت. از آن پس او به اختلاطِ سازهای متنوع و عجیب در ارکستر خود پرداخت.

ارف در آکادمیِ موسیقیِ مونیخ تا سال ۱۹۱۴ به تحصیل پرداخت. از آن پس، به سبب جنگ جهانی اول به ارتش رفت پ پس از جراحات بسیار بازگشت و در خانه ی اپرای مانهایم مشغول به کار شد، اما پس از مدتی دوباره به مونیخ بازگشت تا تحصیلات خود را ادامه دهد.

در اواسط دهه یِ بیست میلادی، ارف طرحی را به نام موسیقی بنیادی تدوین کرد. این طرح بر پایه یِ اتحادی بود از هنرهایی که نمادِ الهه گان هنر و دانش در اسطوره های یونان باستان بودند. طرح ارف مملو از آواهای موسیقیایی، رقص، شعر، عکس، طراحی و ادای غلوآمیز بود . ارف نیز مانند تمامی آهنگ سازان زمان خود، تحت تاثیر آثار «ایگور استراوینسکی» بود. اما هنگامی که دیگران به تقلید از آثار آرام و متوازن «نئوکلاسیکی»  وی می پرداختند، ارف به تغییراتی در سبکِ آن ها و تا حدودی هم خلق آثار جدیدی به موازات آن ها پرداخت. او هم چنین به اقتباس از آثار موسیقی دانانِ دوره های قبل تر موسیقیایی پرداخت تا آنها را برای ارائه در این دوره آماده کند که از آن ها می توان به L'Orfeo ، اپرایی از «کلود مونته وردی» که در سال ۱۶۰۷ ساخته شد، اشاره کرد که نسخه طراحی شده توسط ارف به نام ارفئوس در سال ۱۹۲۵ در مانهایمِ آلمان و تحتِ سرپرستی ارف و با بهره گیری از تعدادی آلات موسیقی قدیمی که در زمان اجرای نسخه اصلی در سال ۱۶۰۷ به کار گرفته شده بود، منتشر شد. دکلمه ی با شور و هیجان اپرایِ اصلیِ دوره یِ مونته وردی، تقریبا در دهه ۲۰ میلادی ناشناخته بود، فلذا، این اثر ارف با واکنش های تمسخرآمیزی که ریشه در نافهمی داشتند، رو به رو شد.
ارف، از سال ۱۹۲۵ تا آخر عمرش، سرپرستییِ مدرسه ی ژیمناستیک، رقص و موسیقی را در مونیخ بر عهده داشت . این مدرسه در سال ۱۹۲۴ به همراه «دوروتی گونتر» ساخته شده بود و در آن مدرسه او به تازه کاران این عرصه درس می داد. این جا همان جایی بود که او نظریه هایش را در آموزش موسیقی به وسیله یِ ارتباط همیشگی اش با کودکان، طراحی و توسعه داد و شیوه ای برای آموزش را به جهانیان معرفی کرد به نام Schulwerk : Musik für Kinder که به زبان فارسی ترجمه میشود : «کارِ مدرسه: موسیقی برای کودکان» … و بلاخره قبل از یکی از بزرگترین آثارِ دوران زندگی اش به نام کارمینا بورانا -که بر موسیقی جهانی تاثیر گذاشت- اپراهایی را از قرن ۱۷ ویرایش کرد.

رابطه یِ ارف با فاشیسمِ آلمانی و حزبِ نازی، موضوعی ست قابلِ بحث و بررسیِ بسیار. کارمینا بورانایِ وی به شدّت در روزگارِ ظهورِ نازیسم  در فرانکفورت، ۱۹۳۷ محبوب و مشهور بود و اثرِ مذکور، به دفعات در آلمان اجرا می شد؛ امّا همین ریتم هایِ جدید و سبک هنجارشکنانه، خود نوعی مخالفت با اصولِ تثبیت گرایِ فاشیستی بود. البته ارف از معدود آهنگ سازانی بود که در زمانِ حکومتِ نازی ها، به درخواستِ رسمیِ آن ها برایِ نوشتنِ موسیقیِ جدیدی بر A Midsummer Night's Dream – اثری منصوب به شکسپیر- پاسخ داد. لازم به ذکر است که دیگر آهنگ سازان، پس از تحریمِ موسیقیِ ساخته شده توسطِ «فلیکس مندلسون»ِ یهودی، به این درخواست پاسخ نداده بودند. مدافعان و هوادرانِ ارف می گویند که او قبلاً این موسیقی را در سال هایِ ۱۹۱۷ و ۱۹۲۷ نوشته بوده است، یعنی مدّت ها قبل از علاقه مند شدنِ نازی ها به این نمایش؛ امّا منتقدان می گویند که موسیقیِ آن سال ها با موسیقی ای که ارف به نازی ها تحویل داد متفاوت بود… که همین یعنی پاسخ دادن به درخواستِ فاشیست هایِ آلمانی!
کارمینا برونا نامِ ارف را در حلقه یِ فرهنگیِ نازی ها وارد کرد. بعد از نخستین اعلامِ نخستین خجلب هایِ رسمی از صراحتِ اشاراتِ جنسی در اثرِ وی، این اثرِ ارف جایِ خودش را در «فرهنگِ جوانانه» یِ رایشِ سوم تثبیت کرد. روزنامه یِ نازی ها، Völkischer Beobachter ، یک بار به کانتاتاهایِ ارف اشاره کرد و آن ها را بدین صورت توصیف کرد: «نوعیِ موسیقیِ صریح، طوفانی، و در عینِ حال منظّم  که موردِ احتیاجِ روزگارِ ماست.»
ارف از دوستانِ نسبتاً نزدیکِ «کورت هابر» به شمار می رفت. کورت هابر یکی از رهبرانِ حرکتِ انقلابیِ Die Weiße Rose ( به فارسی: رزِ سفید ) بود که توسطِ دادگاهِ مردمی به مرگ محکوم شد و در سالِ ۱۹۴۳ توسطِ نازی ها اعدام گشت. ارف برحسبِ اتفاق، یک روز پس از دستگیریِ کورت به خانه اش زنگ زد. همسرِ کورت به ارف التماس کرد که با استفاده از نفوذش، کورت را نجات دهد، اما ارف مخالفت کرد و گفت که اگر دوستیِ او و کورت لو برود، او «نابود» خواهدشد. همسر کورت دیگر ارف را ندید. بعداً ارفِ عذابِ وجدان گرفته، نامه ای به دوستِ مرحومش نوشت و از او طلبِ بخشش کرد.

 

پس از جنگِ جهانیِ دوم، از مقامِ بلندِ کارمینا بورانا به شدّت کاسته شد. ارف به مأمورِ نازی زُدا گفت که او از اعضایِ رزِ سفید بوده است و شخصاً در حرکاتِ اعتراضی دخیل بوده است. مسلم است که هیچ مدرکی – جز حرفِ ارف – درموردِ عضویّتش وجود نداشت و دیگر منابع هم ادعایِ او را رد می کردند.
تاریخ دانِ کانادایی، مایکل. اچ. کیتر او را همدستِ مقاماتِ نازی می دانست، اما بعداً در « آهنگ سازانِ عصرِ نازی: هشت چهره» (سالِ ۲۰۰۰ ) از این اتهّامش تا حدِّ زیادی کوتاه آمد. نهایتاً تکلیفِ ارف با مقاماتِ نازی زدایِ آمریکایی مشخص شد و آن ها پذیرفتند که ارف در طولِ زمانِ جنگ، ضدِّ نازی ها بوده و وضعیّتِ ارف را از «خاکستریِ غیرِ قابلِ قبول» به «خاکستریِ قابلِ قبول» تغییر و به او اجازه یِ فعالیّتِ عمومی دادند.
اکثرِ آثارِ بعدیِ ارف – Antigonae ( ۱۹۴۹ ) ، Oedipus der Tyrann (شاه ادیپ (۱۵)، ۱۹۵۸) ، Prometheus desmotes ) در سالِ ۱۹۶۸ و نهایتاً De temporum fine comoedia  نمایشی برایِ پایانِ زمان، ۱۹۷۱ ) –برپایه یِ اشعار و یا موضوعاتِ دورانِ باستان بودند. آن ها راهِ کارمینا برونا را به زیبایی ادامه دادند؛ البته*به طرزِ گران و هزینه بری که هر جایی نمی توانست اجرا شود! هرچند که اکثرشان در آلمان اجرا شدند.

دخترِ ارف – که ارف او را نخواست و رد کرد – به تونلی پالمر در فیلمِ مستندِ O Fortuna گفت:« او تنها زندگیِ خودش را داشت و آن را می خواست، فقط زندگیِ خودش!» ارف در اکثرِ مواقع از اخلاقیّات و وظیفه هایِ شخصی و اجتماعی اش طفره می رفت و بعداً به سببِ ناتوانی در انجامشان تقاضایِ بخشش می کرد.
ارف چهار بار ازدواج کرد [ اسامیِ بانوانِ مذکور، به سببِ آلمانی بودنشان، ممکن است کاملاً درست نباشند]: در سالِ ۱۹۲۰ با «آلیس سول شر» ازدواج کرد و بعدا در سالِ ۱۹۲۵ طلاق گرفت. بارِ دوم با «آلیس ویلرت» در سالِ ۱۹۳۹ ازدواج کرد و بعداً در سالِ ۱۹۵۳ طلاق گرفت. بارِ سوم با «لوییز غین زِر» در سالِ ۱۹۵۴ ازدواج کرد و مجدداً در سالِ ۱۹۵۹ طلاق گرفت. بارِ چهارم با «لیزلُتی اِشمیتز» در سالِ ۱۹۶۰ ازدواج کرد و دیگر طلاق نگرفت! تنها دخترِ او به نامِ گودِلا هم از اولین ازدواجش – در سالِ ۱۹۲۱ به دنیا آمد.

وقتی که کارل ارف در سالِ ۱۹۸۲ در سنِ ۸۶ سالی فوت کرد، در چهار دوره یِ تاریخیِ آلمان زندگی کرده بود! : رایش کایزر، جمهوریِ وایمار، رایشِ سوم ( نازی ها) و آلمانِ غربی. ارف در کلیسایِ باروکِ صومعه یِ آب جوسازیِ بندیکتینِ آند ، در شرقِ مونیخ به خاک سپرده شد. بر سنگِ گورِ او نام و نامِ خانوادگی اش، سالروز تولد و مرگش و عبارتِ لاتینِ « Summus Finis» به معنایِ «هدفِ غایی» نوشته شده است.

ارف بیشتر به خاطرِ کارمینا بورانا (۱۹۳۷)اش معروف است: یک کانتاتایِ نمایشی. این اثر اوّلین قسمت از سه گانه ایست که catulli carmina و trionfo di afrodite را نیز شامل می شود. کارمینا بورانا در حقیقت بازتابِ علاقه یِ ارف به اشعارِ قرونِ وسطاییِ آلمان بود. نامِ این سه گانه trionfi ( جشنِ پیروزی) می باشد، جشنِ پیروزی روحِ انسان بر مسائلِ جنسی و کُل گرایانه(۱۷). درباره یِ این اثرِ بزرگ، قبلا صحبت شده است و از تنها چیزی که در این زمینه صحبت نشده است استفاده از آن توسطِ دیگران می باشد. علاوه بر استفاده یِ نازی ها از این اثر، استفاده هایِ بسیار دیگری نیز از آن شده است. به عنوانِ مثال فیلمِ «در»ها از اولیور استون. اگر هم طرف دارِ مایکل جکسون بوده باشید، حتما اُفورچونا ( قسمتِ اولِ کارمینا برونا ) را مشاهده کرده اید! از محبوبیّتِ بالایِ این اثر و متعاقباً درخواستِ نازی ها از ارف و الخ نیز صحبت کرده ایم…

در عرصه هایِ آموزشی، ارف بیشتر به سببِ Schulwerk ( کارِ مدرسه)اش شناخته می شود که در اصل مجموعه ای ست که برایِ افرادِ ۴ تا ۱۲ سال، نوشته و منتشر شده است. این نام همچنین نامِ کتابِ او که برپایه یِ اجراهایِ رادیویی اش در سالِ ۱۹۴۹ در باواریا انجام شده بود، می باشد. مجموعه یِ این دو Musik für Kinder ( موسیقی برای کودکان ) نام دارد. این ایده یِ توسطِ ارف و گانلید کیت من، بعداً تکمیل شد و نتیجه اش همین شیوه یِ آموزشی ست که امروزه استفاده می گردد!
در روشِ ارف برای آموزش ریتم به کودکان از لغات آشنا و مأنوس مثل اسامی حیوانات، گل ها، اسامی خود بچه ها، اشیاء و حتی لغاتی که فاقد معانی خاص باشد، استفاده می شود. برای آموزش صداهای موسیقی، ارف ابتدا از دو صدای (MI و SOL) استفاده می کند و بعد از یک دوره یِ تمرینات یک ماهه یا دوماهه بر روی این صداها، بقیه صداها را به کار می گیرد. La به Sol اضافه می شود و به همین ترتیب نتهای (Re و Do) نیز به این مجموعه می پیوندند که حاصل این پنج صدا گام «پنتاتونیک» یا پنج صدایی را به وجود می آورد. همین امر باعث شد که عناصر موسیقیایی کارل ارف از نظر تئوریک کامل تر از شیوه های قبل از خودش باشد. او غالباً از ترانه و ملودی هایی استفاده می کرد که بر اساس آوازها و ترانه هایِ محلی و رایج ملل مختلف، از جمله آلمان شکل گرفته بود و از آن جا که گردش ملودی در ترانه های محلی و فولکلور بیشتر در گام پنج صدایی (پنتاتونیک) صورت می گیرد، تمرینات و آهنگ های مخصوص کودکان را در این گام تنظیم کرده و معتقد است که گردش های ملودیک در گام پنج نتی برای کودکان خوشایندتر است.

 

O Fortuna Lyric

ای بخت و اقبال

velut luna

مانند ماه درون آسمان

statu variabilis

 قابل تغییر هستی

semper crescis

مانند ماه افول می کنی

aut decrescis

 و مانند ماه ناپدید می شوی

vita detestabilis

ای زندگی پر از کینه

nunc obdurat

نخست به انسان ستم می کنی

et tunc curat

سپس تسکینش می دهی

ludo mentis aciem

 وقتی تصور کنی

egestatem

تنگدستی

potestatem

و قدرت

dissolvit ut glaciem

 آنهارا مانند یخ ذوب می کند

Sors immanis

ای سرنوشت دیوصفت

et inanis

 و پوچ

rota tu volubilis

 تو ای چرخ گردان

status malus

 بدان که نحس هستی

vana salus

خوب بودن بی فایده است

semper dissolubilis

 و نتیجه ای ندارد

obumbrata

سرنوشت همیشه در سایه ها بوده

et velata

و بر ما پوشیده است

michi quoque niteris

 تو همچنین مرا بیمار می کنی

nunc per ludum

ولی حالا با همه ی بازی های تو

dorsum nudum

پشت خود را

fero tui sceleris

 به پستی های تو میکنم

Sors salutis

سرنوشت دشمن من است

et virtutis

دشمن سلامتی ام

michi nunc contraria

و دشمن پاک دامنی ام

est affectus

رانده شده

et defectus

و زمین زده شده

semper in angaria

 همیشه برده ی اوییم

Hac in hora

پس در این ساعت

sine mora

بدون معطلی

corde pulsum tangite

 به بزدلان هشدار دهید

quod per sortem

چرا که سرنوشت

sternit fortem

 در کمین ترسوهاست

mecum omnes plangite

 در گریستن با من همراه شوید !
 

 

 

به نقل از  انجمن و سایت معنای موسیقی

دانلود کل آلبوم : لینک مستقیم

دانلود موسیقی : لینک مستقیم

پخش آنلاین :

منبع: رادیو باران

 

 

 


دانلود فايلها

تهيه اکانت وي آي پي مخصوص دانلود از راديوباران

3 پاسخ به “کارمینا بورانا (Carmina Burana) شاهکاری از کارل ارف”

  1. مهدی گفت:

    با درود فراوان … ممنون

  2. سینا گفت:

    سلام با تشکر از شما ازین Lyric ها بیشتر بذارید

  3. mohsen گفت:

    عالی ..ممنونم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *